ONHOUDBARE SCHULDEN TE LIJF

Verantwoord leenbeleid

Niet alleen moet naar schulden van het verleden gekeken worden, ook moet voorkomen worden dat illegitieme en/of onhoudbare schulden in de toekomst ontstaan. Dat klink logisch en daarom zijn de voorbije jaren al vele initiatieven genomen. Zo hebben de Wereldbank en het IMF gezamenlijk het Debt Sustainability Framework ontwikkeld. Het framework dringt erop aan dat crediteuren rekening houden met de economische evaluatie van de economische gezondheidstoestand van een ontvangend land. Indien er signalen zijn van een hoger risico op schuldenproblemen, dan moeten toekomstige financieringen alleen onder concessionele (=zeer gunstige) voorwaarden verstrekt worden, of helemaal niet. Het doel is om toekomstige situaties van onhoudbare schuldenposities van armere landen te voorkomen.

In het verlengde hiervan heeft de OESO in 2008 de Principles and Guidelines to promote sustainibale lending practices in the provision of Official Export Credits to low income countries vastgesteld. Deze richtlijnen en principes worden door OESO-landen, waaronder ook Nederland, betrokken bij het verstrekken van exportkredietverzekeringen. Ook wordt gelet op de sociale en ecologische gevolgen van te verzekeren activiteiten.

Wat alle initiatieven gemeen hebben, is dat ze vrijwillig én niet allesomvattend zijn. Ze focussen vooral op de ‘standaard’ crediteuren. Landen als China, India en Brazilië, die steeds vaker als crediteur in de internationale arena optreden, zijn niet betrokken bij de opstelling van de bestaande principes, richtlijnen en kaders. Daarnaast worden arme ontwikkelingslanden zelf nauwelijks betrokken bij het formuleren van verantwoord leenbeleid.

De discussie van de afgelopen jaren over de groeiende betekenis van investeerders als China in Afrika, en de problemen die daarbij komen kijken, onderstrepen het belang van een (her)opening van de discussie over wat verstaan kan worden onder verantwoord leengedrag. Temeer, omdat als gevolg van de financiële crisis arme landen steeds meer van ‘nieuwe financiers’ afhankelijk worden. Om de debt sustainability ten tijde van crisis te handhaven moeten financieringsinstrumenten van donoren zeer concessioneel (zachte leningen) zijn. Voor de allerarmste landen moet ingezet worden op schenkingen.

Het betrekken van new lenders in de discussie over verantwoord leengedrag is echter wel nodig als we nieuwe schuldencrises willen voorkomen. Daarom verwelkomt civil society het project voor responsible sovereign lending and borrowing dat UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development) gestart is. Dit project uit 2009 heeft tot doel richtlijnen en criteria te ontwikkelen om de legitimiteit van schulden vast te stellen. Jubilee Nederland roept de Nederlandse overheid op hierin te participeren en zich niet vast te bijten op de bestaande richtlijnen.

Als kan worden aangetoond dat crediteuren hadden kunnen vermoeden dat hun geld verkeerd terecht zou komen, en ze dus eigenlijk de lening niet hadden moeten verstrekken, is het goed om de schuld uit de boeken te schrappen. Crediteuren moeten hun verantwoordelijkheid nemen en zoveel mogelijk illegitieme schulden kwijtschelden. Wat door Europese NGO’s op het gebied van de internationale schuldenproblematiek, waaronder Jubilee Nederland, onder verantwoord lenen wordt verstaan is uiteengezet in het Eurodad Charter on Responsible Lending.



Jubilee Nederland | P/a Both ENDS | Nieuwe Keizersgracht 45 | 1018 VC Amsterdam
PARTNERS:
Both Ends Een Eurodad Hivos Icco Oxfam Novib
Deze website is mede mogelijk gemaakt door:
X-Interactive internetdiensten